نوشيروان کيهاني زاده

نبرد دريايي «لپانتو»، يک نقطه بازگشت در تاريخ

نبرد دريايي لپانتو (محلي در مدخل خليج کورنت ـ غرب يونان) هفتم اکتبر 1571 ميان ناوگان عثماني و ناوگان چند دولت مسيحي که پاپ وقت «پي پنجم» آنها را بسيج کرده بود روي داد که در آن، ناوگان عثماني به فرماندهي علي پاشا 180 کشتي از دست داد و شکست خورد و برتري خود را در مديترانه به دولت هاي مسيحي مجاور اين دريا باخت. اين آخرين جنگ دريايي بود که در آن از کشتي هاي پاروزن استفاده شده بود.«ميگوئل دو سروانتس» داستان نگار معروف اسپانيايي از سربازان اين جنگ و در ميان سپاهيان مسيحيان بود.مورخان، نبرد دريايي «لپانتو» را يک نقطه بازگشت در تاريخ ذکر کرده اند زيرا سرآغاز برتري اروپاييان بر شرق و آغاز استعمار آسيا توسط چند قدرت اروپايي و انتقال ثروت به اروپا شد. قدرت هاي اروپايي در قرن 21 هم مي خواهند به نام «ناتو» و اتحاديه اروپا به سلطه خود بر آسيا و قدرت نمايي ادامه دهند. مداخله برخي از اين دولت ها در افغانستان در همين راستا صورت گرفته است.

سه جنگ در طول تاریخ به عنوان جنگ لپانتو( Lepanto) شناخته شده اند؛

• جنگ لپانتو سال 1499 میلادی (پیروزی عثمانی ها در جنگ عثمان ها و )
• جنگ لپانتو سال 1500 میلادی (پیروزی عثمانی ها در جنگ عثمان ها و )
• جنگ لپانتو سال 1571 میلادی (عثمانی در این جنگ شکست خورد که مشهورترین جنگ بین این سه جنگ است.)

لپانتو خلیجی در یونان است و شهری در آنجا نیز به همین نام خوانده می شده است.

در 17 اکتبر 1571 در نبرد لپانتو در خلیج پاتراس (در یونان) بین نیروهای متحد مسیحی از یک سو و امپراتوری عثمانی که قصد تصرف جزیره قبرس را داشت از سویی دیگر،  طرفین درگیری روی هم 000/33 نفر تلفات جنگی داشتند. ارتش متحدین در این جنگ پیروز شد و 117 کشتی عثمان ها را به تصرف خود در آورد.

غلبه عثمانى بر سوريه و مصر در سال‏1517 كه به دنبال توسعه تيولدارى عثمانى در شمال آفريقا تا سرحد مراكش بوقوع پيوست، به مقدار زيادى بر قدرت مسلمانان در منطقه مديترانه افزود و با وجود پيروزى نيروى دريايى مسيحيان در لپانتو ⁽⁸⁾ در سال 1571 كه بسيار نيز از آن مدح شده بود، تفاوت واقعى اندكى در توازن قدرت بوجود آمد. در غرب، حمله اسپانيا و پرتغال به ساحل شمال آفريقا از تونس تا مراكش، با مقاومت نيروهاى عثمانى و مراكشى با شكست مواجه گرديد. در شرق، تلاشهاى پرتغاليها، از پايگاههاى جديدشان در هند، براى نفوذ در درياى سرخ و خليج‏فارس با مقابله عثمانيها و ايرانيها به جايى نرسيد. در منطقه مركزى جنگ مسلمانان و مسيحيان، واقع در سرزمينهاى اروپايى، تهديد عثمانيها به طرف وين و قلب اروپا مثل هميشه قريب الوقوع به نظر مى‏رسيد.

در جنگ لپانتو عثمانیان تحت امر سلیم دوم تمام امید خود را برای تصرف تمام دریای مدیترانه از دست می دهد. نیروی دریایی آنان در عرض سه ساعت به وسیله نیروی مشترک مسیحی مغلوب می شود.