نمونه پرسش های درس تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی بر اساس کتاب دکتر ولایتی
نمونه پرسش های درس تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی
(بر اساس کتاب آقای دکتر علی اکبر ولایتی)
مقدمه
ص14:کدام یک از افراد زیراز آغازگران بیداری اسلامی در دوره معاصر هستند؟
ص14:کتاب تنبیه الامه و تنزیه المله از کیست؟
ص15:به دو نمونه از کوشش های به عمل آمده برای تاسیس حکومت اسلامی اشاره کنید.
بخش اول
ص 19:کدامیک بر تعریف تمدن منطبق می باشد:
تمدن حاصل تعالی فرهنگ وپذیرش نظم اجتماعی است.
ص19:آیا جامعه غیر متمدن می تواند از فرهنگ برخوردار باشد؟
بله همانند بومیان استرالیا که غیر متمدن ولی دارای فرهنگ می باشند.
ص 19 : تعریف فرهنگ: مجموعه ای است از سنت ها، باورها، آداب و اخلاق فردی یا خانوادگی یا اجتماعی
ص 20: کدام یک جزء عوامل زایش و اعتلای تمدن ها نمی باشند؟
ص 20 : از نظر ابن خلدون سیر مراحل یک تمدن کدام ها هستند:
1- مرحله پیکار و مبارزه اولیه 2- مرحله پیدایش استبداد 3- مرحله تجمل و فساد
ص 20:کدام یک جزو عوامل انحطاط تمدن ها به شمار می رود؟
ص 21: بازار عکاظ در عربستان از لحاظ فرهنگی چه اهمیتی داشت؟
ص 22 : بیعت عقبه اول بین چه کسانی منعقد شد؟
ص 22 نخستین دعوت گر اسلام در مدینه چه کسی بود؟
ص 22: بنای جامعه اسلامی در مدینه بر 3 پایه قرار داشت آنها را نام ببرید؟
1- بنای مسجد 2- پیمان برادری 3- همکاری میان مسلمانان و غیر مسلمانان
ص 23: آیات نازل شده در مدینه با آیات مکی چه تفاوت عمده ای داشت؟
در مدینه، آیه ها بیشتر مربوط به قوانین شرع و احکام اجتماعی بوده است.
ص23: پیامبر برای تشکیل نظام اداری و ساختار دیوانی چه تلاش هایی کرد؟
1- برگزیدن دبیران و سپردن وظایف و اعزام کارگزاران به دیگر نقاط برای بسط حاکمیت اسلام یا گردآوری زکات و یا ساماندهی امور اجتماعی
ص23: لشکرکشی اعراب به سایر سرزمین ها از روزگار چه کسی آغاز شد؟
از دوره خلیفه اول ابوبکر
ص 23: از علل سقوط کشورهای قدرتمندی چون ایران و سوریه به دست اعراب، بیزای مردم این کشور ها از دولتهای خود بوده است.
بخش دوم
ص 25: به جای کلمه عقل در قرآن کریم کدام واژه یا عبارت آمده است؟ اولوا الالباب
ص 25: نمونه ای از تشویق پیامبر یا ائمه را در خصوص علم اندوزی بنویسید؟ آموختن علم و دانش بر هر مرد و زن واجب است.
ص 26: مقارن ظهور اسلام چه نوع خطی در عربستان (حجاز) رایج بوده است؟
ص 27:پیشینه آشنایی مسلمانان با کاغذ به چه زمانی بر می گردد؟ این صنعت از کدام شهر به دیگر سرزمین های اسلامی راه یافت؟
از زمان فتوح اسلامی در ماوراء النهر – از سمرقند
ص 27: کدام یک از موارد زیر به عنوان یکی از عوامل فرهنگی در گسترش اسلام نقش بسزایی داشته است؟ کاغذ
ص27: کدام کشور به عنوان منبع اصلی در راه یابی علوم عقلی به جهان اسلام مطرح می باشد؟
ص 27: اولین برخورد و آشنایی مسلمانان با علوم یونانی از طریق پزشکان بوده است.
ص 28: کدام یک از مراکز علمی ایران قدیم در ورود علوم به جهان اسلام نقش مؤثری ایفا کرده است؟جندی شاپور
ص 28: یکی از کتب مهم نجومی که از زبان پهلوی به عربی ترجمه شد را نام ببرید؟زیج شهریار
ص 29: عصر نهضت ترجمه در دنیای اسلام مربوط به چه دوره ای از تاریخ اسلام می باشد؟ دوره اول خلافت عباسی
ص 29: عصر نهضت ترجمه اسلامی حدوداً چه مدت ادامه یافت؟حدود 200 سال
ص 29-30 : نام دو تن از مترجمان مربوط به نهضت ترجمه در دنیای اسلام را بنویسید؟ حنین بن اسحاق، عبدالله بن مقفع
ص 31: بیت الحکمه چگونه جایی بوده است؟
ص 31: دارالعلم ها چگونه مراکزی بودند؟
ص 31: نام دو دارالعلم را بنویسید؟
ص 32: نظامیه ها چگونه مؤسساتی بودند؟
ص 33: مؤسس مدارس نظامیه چه کسی بود؟
ص33: نام دو مسجد را که فعالیت آموزشی داشتند بنویسید؟
ص 32: مارستان چگونه مؤسسه ای بود؟
ص33: ربع رشیدی و شنب غازانی در زمان کدام سلسله ایرانی تأسیس شدند؟
بخش سوم
ص 35: برای طبقه بندی علوم، مسلمانان نخست آنها را چگونه تقسیم می کردند؟
تقسیم به نظری و عملی
ص 35: منظور از علوم نظری یا حکمت نظری چیست؟
ص 35: علوم نظری به چند دسته تقسیم می شوند؟ نام ببرید.
ص 35: علوم عملی به چند دسته تقسیم می شوند؟ نام ببرید.
ص 36: منظور از علوم غیرشرعی چه دانشهایی هستند؟
ص 36: در طبقه بندی دانشها به علوم شرعی و علوم غیر شرعی ، منظور از علوم شرعی چیست؟ و چه چیزهایی را در بر می گیرد؟
ص 36: نخستین دانشمند اسلامی که به طبقه بندی علوم توجه ویژه کرده است کیست؟ نام کتابش چیست؟
ص 36: فارابی در کتاب احصاء العلوم معرفت را به چند فصل تقسیم کرده، نام ببرید؟
ص 36: کتاب مفاتیح العلوم از کیست؟ موضوع این کتاب چیست؟
ص 37: مهمترین نقش ریاضیدانان مسلمان در ارتباط با تکامل علم ریاضی چه بود؟
ص 37: مسلمانان از چه طریق با شیوة عدد نویسی هندی آشنا شدند؟
ص 38: کدام دانشمند ایرانی در پدید آوردن دانش جبر نقش فراوانی داشت؟ نام کتاب او را بنویسید.
ص 39: کتاب شکل القطاع از کیست و موضوع آن چیست؟
ص 40: اندیشه های کدام دانشمند یونانی بر نجوم اسلامی اثر فراوانی گذاشته است؟ نام کتاب او چیست؟
ص 41: نام یک نویسندة مسلمان را که به آرای نجومی بطلمیوس ایراد گرفته است یاد کنید؟ نام کتاب او را بنویسید.
ص 42: کدام یک از شخصیتهای زیر طرفدار مدل خورشید مرکزی بودند؟
ص 42: دانش مکانیک نزد مسلمانان چه خوانده می شد؟
ص 43: یکی از اختراعات مسلمانان در زمینة مکانیک را بنویسید.
ص 44: ترجمه آثار کدام دانشمندان یونانی در دانش پزشکی اسلامی اثر گذاشته است؟ جالینوس و بقراط
ص45: کتاب «الحاوی» نوشتة رازی در چه دانشی است؟
ص 45: لقب جالینوس عرب به دو تن از دانشمندان مسلمان داده شده، آن دو کدامند؟
ص 46: کاشف گردش ریوی خون کیست؟
ص 46: مهمترین اثر یونانی در دانش گیاه شناسی و داروشناسی که به مسلمانان رسیده است از کیست؟ کتابش چه نام دارد؟ مترجم آن را نام ببرید؟
ص 47: اکسیر چگونه ماده ای بوده است؟
ص 49: اولین فیلسوف مسلمان کیست؟ به او چه لقبی داده اند؟
ص 50: معلم ثانی لقب کدام فیلسوف اسلامی است؟
ص 51: اخوان الصفا چه کسانی بودند؟
ص 52: بزرگترین فیلسوف ایرانی در قرن 11 چه کسی بود و چه لقبی داشت؟
ص 53: نام یکی از دانشمندان مسلمان را که به شرح و توصیف منطق ارسطو پرداخته است، بنویسید؟
ص 54: یک کتاب دربارة سیرة پیامبر و یک کتاب درباره جنگهای ایشان را نام ببرید و نویسندگان آنها را نیز بنویسید.
ص 55: سه کتاب تاریخی که به زبان فارسی به نگارش درآمده اند را با ذکر نویسندگان یاد کنید.
ص 56: آشنایی ایرانیان با روش جدید تاریخ نگاری به شیوه اروپایی، از چه هنگام آغاز گردید؟
ص 57: تاریخ نگاری دودمانی به چه نوع نوشته های تاریخی اطلاق می شود؟
ص 58: کتاب «سوریا سدهانته» به چه زبانی است و چه معلوماتی را در بر دارد؟
ص 59: نام کتاب جغرافیایی ابن خردادبه را ذکر کنید.
ص 60: یک کتاب از سفرنامه های اسلامی را یاد کنید.
ص 61: به چه دلیل، شعر و شاعری در زمان بنی امیه مورد توجه قرار گرفت؟
ص 62: نام یک سلسله ایرانی را که اهمیت زیادی به نثر و نظم پارسی می داد بنویسید.
ص 63: سبک عراقی در شعر، مربوط به چه دوره ای می باشد؟ و چرا به این نام خوانده شده است؟
ص 64: حمله مغول به ایران، چه اثری بر زبان و ادب پارسی نهاد؟
ص 65: پایه گذار علم قرائت کیست؟
ص 66: نام دو تن از قراء سبعه را بنویسید؟
ص 67: منظور از تفسیر عقلی قرآن چیست؟
ص 68: تفسیر تاریخی چه نوع تفسیری است؟
ص 69: نام سه تفسیر را که توسط دانشمندان ایرانی نوشته شده (با ذکر نام نویسنده) یاد کنید؟
ص 70: نام سه کتاب از کتب حدیثی شیعه را بنویسید.
ص 71: صحاح سته چه نوع کتابهایی هستند؟
ص 72: سه گرایش عمدة فقهی میان شیعیان عبارت است از: ......
گرایش اهل حدیث، مجتهدان، متکلمان
ص 73: احیاگر فقه اخباریها در سده یازدهم کیست؟
ص 75: نویسنده کتاب ولایت فقیه کیست؟
ص 76: نام مؤسسان مکاتب فقهی چهارگانه اهل سنت را بنویسید.
ص 78: کدام مفتی بزرگ مصر، اجازة تبعیت از نظریات فقهای شیعه را صادر کرد؟
ص 80: موضوع علم کلام چیست؟
ص 82: کدام دانشمند اعتقاد داشت که عوام را باید از علم کلام بازداشت؟ غزالی
ص 83: تصوف از نظر لغوی به چه معناست؟
ص 83: دو نظر مختلف در مورد ریشه کلمه صوفی را بنویسید؟
ص 84: نام یکی از صوفیان را که به جرم تصوف کشته شده است بنویسید.
ص 85: علت جاذبه زیاد تصوف در سده های پنجم تا هفتم هجری چه بود؟
ص 85: علت قتل عین القضات همدانی چه بود؟
ص 86: نام یکی از صوفیان را که برای دست یابی به قدرت از گروه صوفیان سود جسته است و به فعالیت نظامی پرداخته است بنویسید؟
ص 86: لقب قزلباش مربوط به کدام دوران سلسله ایرانی می باشد؟
ص 87: لقب «خلیفه الخلفا» را به چه کسی می دادند؟
ص 87: جهاد اکبر به چه معناست؟
ص 88: ابن عمار حنبلی بغدادی به نقل از رسول خدا چه علائمی را برای جوانمردان (اهل فتوت) بر شمرده است؟
ص 89: آیین جوانمردی به چه طریقی از کشورهای اسلامی به اروپا راه یافته است؟
ص 91: سراینده کنزالحقایق کیست؟
بخش پنجم
ص 103: عربستان پیش از اسلام از لحاظ هنری چه وضعی داشت؟
ص 103: معماری اسلامی دارای سه نوع بنای عمده می باشد، آنها را نام ببرید؟ مدرسه، مسجد، آرامگاه
ص 104: بیت المقدس (قبه الصخره) توسط چه کسی و در چه دوره ای ساخته شد؟
ص 105: دو آرامگاه زیبای ایرانی را نام ببرید؟
آرامگاه قابوس، آرامگاه شاه اسماعیل سامانی
ص 106: از چه دوره ای در ایران هنرهای دستی اندک اندک روبه انحطاط نهاد؟
ص 107: اثر تاریخی خواجه رشید الدین فضل الله همدانی چه نام داشت؟
ص 108: گورکانیان هند از نسل چه کسی هستند؟
ص 109: نام یک نقاش معروف ایرانی را مربوط به قرن نه هجری بنویسید؟ کمال الدین بهزاد
ص 110: میدان نقش جهان از ساخته های کدام پادشاه ایرانی است؟
ص 111: نام دو تن از نگارگران بزرگ عصر صفوی را بنویسید؟
رضا عباسی و آقا رضا
ص 112: بانی تاج محل کیست، علت ساخت این بنا چه بود، سبک بنا تحت تأثیر معماری کدام کشور قرار دارد؟
ص 113: نام دو فیلسوف ایرانی را که به موسیقی پرداختند بنویسید؟
بخش ششم
ص117:راه های انتقال علم و تمدن از اسلام به غرب را بنویسید.
ص118:دلایل بیرونی ترجمه آثار اسلامی به زبان های اروپایی را بنویسید.
ص118:به یک دلیل از دلایل درونی ترجمه آثار اسلامی به زبان های اروپایی را بنویسید.
ص118:دو دوره بزرگ نهضت ترجمه آثار عربی-اسلامی به زبان های اروپایی را شرح دهید.
ص118-119:نام دو مترجم بزرگ آثار عربی-اسلامی به زبان های اروپایی را بنویسید.
ص120-121:یک اثر پزشکی اسلامی را که در پزشکی مغرب زمین اثرگزار بوده است ، نام ببرید.
ص121-122:به دو مورد از اثرپذیری اروپائیان از ریاضیات اسلامی اشاره کنید.
ص123:آغازپیشرفت های جدید در ستاره شناسی اروپائیان به چه طریق آغاز گردید؟
ص124: یک دستگاه انتقال یافته از جهان اسلام به دنیای غرب را ذکر کنید.
ص127:نام دو نوع پارچه متداول در غرب را که منشأ اسلامی دارد ، یاد کنید.
ص130:جام سن لوئی از کجا اقتباس شده و چه کاربردی داشت؟
ص130: به سه اختراع مسلمین در زمینه ادوات موسیقی اشاره کنید.
ص132-134:دو گونه تأثیر مسلمین بر هنر معماری اروپایی را بنویسید.
بخش هفتم
ص 137: علل بیرونی رکود تمدن اسلامی به نظر نویسنده عبارتند از ........
ص 137: قویترین انگیزه اروپائیان برای به راه انداختن جنگهای صلیبی چه بوده است؟
ص 138: قرن 13 میلادی چه لقبی یافته است؟
ص 139: خلیفه عباسی چه نقشی در یورش مغولان به جهان اسلام داشت؟
ص 142: نقش خواجه نصیرالدین طوسی در ترغیب مغولان به حمایت از فرهنگ و تمدن اسلامی چگونه بود؟
ص 143: نام اندلس از چه چیزی اقتباس شده است؟
ص 143: علل ضعف ویزیگوتها در اسپانیا کدام ها بودند؟
ص 143: تنگه جبل الطارق به نام چه کسی نامگذاری شده است؟
ص 146: دو عامل از عوامل داخلی مؤثر در افول مسلمانان در اندلس را بنویسید.
ص 150 به بعد: به نظر نویسنده علل درونی رکود تمدن اسلامی عبارتند از ...
ص 152: استبداد چه تأثیر نامطلوبی یر جامعه می گذارد؟
154: دوره چهارم از عمر حکومت ها به نظر ابن خلدون چه شرایطی پیدا می کند؟
ص 156: تحجر و جمود را تعریف کنید؟
بخش نهم
ص 191: استعمار از نظر لغوی به چه معناست؟ به لحاظ سیاسی چه معنایی دارد؟
ص 191: مارکسیست ها از چه کلمه ای به معنای استعمار استفاده می کنند؟
ص 192: کشورهای استعمارگر برای تداوم بهره کشی خود از کشورهای زیر سلطه چه چیزهایی را لازم دیدند؟
ص 192: نظریه «دولت و اغراض سیاسی» در مورد گسترش استعمار بر چه چیزی تأکید دارد؟
ص 192- 193: تمایل دولتهای قدرتمند به گسترش سرزمینشان چه تأثیری بر ظهور و گسترش استعمار داشت؟
ص 193: استعمار به عنوان پدیده ای نژادی چگونه استعمار را توجیه می کند؟
ص 193: استعمار به عنوان پدیده ای اقتصادی چگونه گسترش استعمار را بیان می کند؟
ص 193: اولین گروه از کشورهای استعمارگر که در آسیا به اعمال سلطه پرداختند از کدام کشور بودند؟
ص 194: دوره نخست استعمار اروپائیان در آسیا با دوره دوم چه تفاوتی دارد؟
ص 194: جنگ تریاک میان چه کشورهایی و در چه سالی درگرفت؟
ص 195: در دوره جدید کدام کشور اروپایی توانست برای نخستین بار بر بخشی از خاک ایران استیلا یابد؟
ص 196: دول انگلیس و روس برای کنترل فعالیتهای مالی کدام بانکها را در ایران تأسیس کردند؟
ص 197: رشد سریع جریان استعمار زدایی از چه هنگام آغاز گردید؟
ص 197: «استعمار نو» به چه شکلی سلطه خویش را اعمال می کند؟
ص 198: شرکت های فراملیتی چه نوع شرکتهایی هستند؟
ص 199: شرکتهای فراملیتی چگونه می توانند موجب تنشهای اجتماعی و تعارضات فرهنگی گردند؟
ص 199: صندوق بین المللی پول و بانک جهانی به کدام نهاد بین المللی وابسته هستند؟
ص 200: جهانی شدن چگونه اقتصاد کشورهای ضعیف را به خطر می اندازد؟
ص 200: جهانی شدن چگونه فرهنگ کشور ها را به خطر می اندازد؟
ص 203: به نظر اندیشمندانی چون فؤاد زکریا هدف از شرق شناسی چه بوده است؟
ص 206: یکی از شرق شناسانی را که در خدمت دول استعمارگر بوده است نام ببرید؟
ص 207: شرق شناسان با مطالعه جوامع شرقی چگونه می توانستند در خدمت استعمارگران باشند؟
ص 208: چه کسی برای نخستین بار بار واژه صهیونیسم را بر جنبش یهودیان اطلاق کرد؟
ص 212: اسرائیل رسماً از چه سالی موجودیت یافت؟
ص 212: اسلامی شدن مسئله فلسطین و اسرائیل از نتایج کدام رویداد تاریخی است؟
ص 214: محور اصلی ناپایداری در جامعه اسرائیل چیست؟
با آرزوی موفقیت برای همه شما
اَلنَّـاسُ ثَلاثَةٌ: فَعَـالِمٌ رَبَّـانِـیٌّ، وَ مُتَعَلِّـمٌ عَلَـی سَبِیلِ نَـجَاةٍ، وَ هَـمَجٌ رَعَـاعٌ أَتبَـاعُ کُلِّ نَاعِـقِ، یَمِیلُونَ مَع کُلِّ رِیح، لَم یَستَضِـیئُوا بِنُورِ العِلمِ، وَ لَم یَلجَأوا إِلَی رُکنٍ وَثِیـقٍ. أمیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام.