ابوالفضل احمدبن ابی طاهر از آن روی که نام پدرش طیفور بوده است ، به ابن طیفور نیز شهرت دارد و در منابع دو لقب کاتب و وراق را برای او ذکر کرده اند . او در سال 204 ق ( 819 م ) ، سال ورود مأمون عباسی از خراسان به بغداد ، در بغداد به دنیا آمده اما اصل وی از مرورود خراسان است ( مسعودی ، 4 / 183 ؛ ابن ندیم ، 163 ؛ آقا بزرگ تهرانی ، 3 / 142 ؛ امین ، 1 / 315 ؛ زرکلی ، 1 / 141 ) . او مورخی برجسته و معلم اطفال بود و گاهی شعر نیز می سرود . وی صاحب کتاب تاریخ بغداد و نخستین کسی است که در مورد بغداد تاریخ نوشته است ( حاجی خلیفه ، 1 / 288 ؛ آقا بزرگ تهرانی ، 26 / 126 ) . ابن طیفور به سبب تألیف کتاب بلاغات النساء در میان شیعیان شهرت دارد . آقا بزرگ تهرانی بر این نظر است که تشیع ابن ابی طاهر از چاپ اول کتاب بلاغات النساء در سال 1326 ق معلوم می شود و این کتاب در چاپ دوم تحریف شده است (آقا بزرگ تهرانی ، همانجا ) . این کتاب از مصادر بحار الانوار است و علامه مجلسی خطبه حضرت زهرا (س) در مدینه و خطبه های زنان آل محمد (ص) در کوفه و شام را از آن نقل کرده است ( مجلسی ، 1 / 22 ؛ آقا بزرگ تهرانی ،3 / 142) . گفتنی است که بلاغات النساء تنها قطعه ای از کتاب المنثور و المنظوم ابن طیفور است و بقیه این کتاب 14 جلدی تا به حال به چاپ نرسیده است . (آقا بزرگ تهرانی ، همانجا ؛ زرکلی ، همانجا)
ابن ابی طاهر در حدود 50 کتاب تألیف کرده که برخی از آن ها عبارت است از :
- کتاب المؤلفین - لسان العیون - کتاب الهدایا - سرقات البحتری من أبی تمام
- فضل العرب علی العجم - کتاب الجواهر - کتاب الملک المصلح و الوزیر المعین
- کتاب العلة والعلیل - کتاب المعتذرین - کتاب مقاتل الفرسان
- کتاب الخیل کبیر - جمهرة نسب بنی هاشم
- سرقات الشعراء - أسماء الشعراء الاوائل - کتاب الجامع فی الشعراء و اخبارهم
- ألقاب الشعراء - مقاتل الشعراء (ابن ندیم ، 163 – 164 ؛ اسماعیل پاشا بغدادی ، 1/ 51 – 52 ؛ زرکلی ، همانجا )
وی در سال 280 ق ( 893 م ) در بغداد درگذشت و در باب الشام بغداد به خاک سپرده شد . او را به صفاتی چون حسن خلق و حسن معاشرت ستوده اند . ( ابن ندیم ، 163 ؛ سرکیس ، 1 / 370 ؛ زرکلی ، همانجا ) ابن طیفور فرزندی به نام عبید الله و مکنی به ابو الحسین داشته که او نیز مانند پدرش به تألیف و تصنیف مشغول بوده است و از میان آثارش می توان به کتاب المتظرفات و المتظرفین اشاره کرد . همچنین وی مطالبی به کتاب تاریخ بغداد پدرش افزوده و بخش های اخبار المعتمد ، اخبار المعتضد ، اخبار المکتفی و اخبار المقتدر به قلم او است . ( ابن ندیم ، 164 )