مبدأ و منشأ و خاستگاه و مشوّق و محرّك تعليم و تعلّم علوم بعد از اسلام «قرآن» است.

جغرافیا، تاریخ، شیمی و به تبع آن فیزیک و مکانیک، ستاره شناسی، حقوق، کلام، فلسفه، صرف و نحو و بلاغت و ادب و علوم ادبی، طب، و به طور کلی تمام علوم وجود و گسترده شدنشان را مدیون «قرآن» اند.

این «قرآن» است.